header
header  
header Trang Chính
 
Thoái Hóa Võng Mạc Age Related Macular Degeneration In E-mail
Người viết: Bác sĩ Tạ Christopher, MD   

Khi chúng ta lớn tuổi lên, chúng ta sẽ có những vấn đề mắt như cần kiếng lão để nhìn gần hay bị cườm khô (đục thủy tinh thể) v.v. Ðó là một trong những sự xảy ra bình thường do mắt bị lão hóa do lớn tuổi gây ra. Nhưng cũng có những sự thay đổi khác ở trong mắt do bịnh gây ra. Một trong những bịnh của mắt là bịnh thoái hóa võng mạc do lớn tuổi (ARMD). Có hai loại bịnh thoái hóa võng mạc:

1. “Thoái hóa võng mạc khô” (dry AMD): loại này rất thông thường và thường thường lúc đầu không làm cho mắt bịnh nhân bị mờ nhiều.

2. “Thoái hóa võng mạc ướt” (wet ARM): 10% của những bịnh nhân với thoái hóa võng mạc sẽ bị bịnh này. Bịnh này có rất nhiều dạng khác nhau- với dạng chính gọi là “predominantly classic AMD.” Bịnh thoái hóa võng mạc ướt nguy hiểm hơn bịnh thoái hóa võng mạc khô và thường thường dẫn đến mù lòa trong những người lớn hơn 60 tuổi ở nước Mỹ. Bịnh này nếu không chữa trị kịp thời sẽ ảnh hưởng đến tầm nhìn và sinh hoạt hằng ngày của bịnh nhân. Những nghiên cứu gần đây cho biết rằng nếu được khám phá sớm và chữa trị sớm, tầm nhìn của bịnh nhân có thể hồi phục được nhiều hơn và có thể làm cho bịnh này tiến triển chậm hơn. Mục đích của bài viết này là để giúp cho bịnh nhân hiểu về bịnh này để có thể chữa trị sớm nếu cần thiết.

Những triệu chứng cũa thoái hóa võng mạc ướt (WET AMD) là gì?

Bịnh nhân có thể không thấy tầm nhìn của mình bị thay đổi lúc bịnh này mới phát hiện. Khi tầm nhìn bị ảnh hưởng, bịnh nhân có thể có những triệu chứng này và bịnh nhân nên báo với bác sĩ càng sớm càng tốt:

1. Khi nhìn vào một tờ giấy có những lằn ca rô (grid line) hay nhìn vào những lằn thẳng (như là những ô vuông của gạch ở trong phòng tắm hay những hàng rào thẳng), bịnh nhân sẽ thấy những lằn thẳng này bị cong đi, hay mờ đi, hay bị uống vòng.

2. Bịnh nhân có thể thấy một đốm đen hay một cái gì che ngay ở giữa tầm nhìn của mình.

3. Mắt bị mờ khi nhìn vào một vật gì đó hay nhìn mặt của người khác.

4. Không thấy được những chữ khi đọc hay không thể cột giây giầy hay may vá.

5. Khó phân biệt được màu sắc rõ ràng.

6. Khó phân biệt được màu tương phản. Vấn đề này có thể làm cho ảnh hưởng đến lái xe ban đêm, khó chuẩn đoán được khoảng cách gìữa hai vật, hay đọc sách (nhất là những chữ có màu sắc trên giấy có màu.

7. Khó nhìn ở xa.

8. Cần nhiều ánh sáng hơn để thấy sự tương phản như là đi xuống cầu thang lầu hay đọc chữ trên những tờ giấy có màu.

9. Bị chóa sáng nhiều hơn bình thường nhất là chóa do ánh sáng mặt trời trên nước hay trên tuyết. Những sự thay đổi này có thể xảy ra ở một mắt và xảy ra rất chậm cho nên nhiều người bị bệnh thoái hóa võng mạc ướt không nhận thấy sự thay đổi này. Một cái thử nghiệm rất hay mà bệnh nhân có thể làm ở nhà và tốn rất ít thì giờ là thử nghiệm Amsler grid. Thử nghiệm Amsler grid là một thử nghiệm tầm nhìn của mắt. Amsler grid là một tờ giấy có vẽ những ca rô vuông ở trong đó. Ở giữa của ca rô vuông này là một dấu chấm đen để bệnh nhân nhìn vào. Bệnh nhân sẽ để tờ giấy Amsler grid ca rô này khoảng 12 inches từ mắt của họ. Phải có đủ ánh sáng lúc nhìn ca rô này. Bệnh nhân nên đeo kiếng đọc sách khi nhìn những lằn ca rô này và thử nghiệm từng mắt một bằng cách bịt mắt phải lại khi thử mắt trái. Lúc nhìn những lằn ca rô này, họ nên thử nghiệm xem nếu những đường thẳng có thẳng hay không và có đầy đủ đường thẳng không và những lằn này có cùng một tương phản hay không? Nếu bất cứ phần nào của bảng ca rô bị cong, mờ, hay đen hay nếu bệnh nhân cảm thấy mắt bị mờ, họ nên gọi bác sĩ mắt của họ ngay.

Thường thường bao lâu tôi nên đi khám mắt một lần?

Hội American Academy of Ophthalmology khuyên rằng bất cứ người nào giữa lứa tuổi 40 và 64 nên đi gặp bác sĩ mắt để khám tổng quát mắt 2 đến 4 năm một lần. Nếu trong gia đình bạn có vấn đề hay bịnh về mắt hay bạn có bất cứ triệu chứng của mắt mờ, bạn nên đi gặp bác sĩ mắt sớm hơn và thường hơn. Cho các bác ở lứa tuổi lớn hơn 65, các bác nên đi gặp bác sĩ mắt ít nhất mỗi một đến hai năm một lần để chuẩn bịnh cho cườm nước, cườm khô, và thoái hóa võng mạc. Nếu bịnh nhân có bịnh thoái hóa võng mạc, họ nên đi gặp bác sĩ mắt của họ thường xuyên hơn để bác sĩ có thể theo dõi mắt kỹ càng hơn. Mặc dù ngay bây giờ không có thuốc để chữa hết bịnh thoái hóa võng mạc, nhưng nếu chữa trị sớm bác sĩ có thể giúp giữ được tầm nhìn còn lại của bệnh nhân và giúp cho bệnh nhân bớt mù lòa.

Làm sao bác sĩ có thể biết được là thoái hóa võng mạc ướt là nguyên nhân chính làm tôi bị mờ mắt?

Bịnh thoái hóa võng mạc ướt có thể do di truyền và bịnh này xảy ra thường ở những người lớn tuổi (nhất là sau 60 tuổi), bị cao máu, và hút thuốc lá. Vì thế bác sĩ sẽ hỏi về lý lịch gia đình bạn xem có ai bị bịnh này hay không và hỏi thăm về sức khỏe tổng quát của bạn. Bác sĩ của bạn sẽ khám tổng quát mắt và khám võng mạc của bạn để xem coi võng mạc có bị bịnh thoái hóa ướt hay không. Một cái thử nghiệm mà bác sĩ mắt dùng thường xuyên để chuẩn bịnh này là Fluorescein Angiography. Trong cuộc thử nghiệm này, bác sĩ sẽ chích vào gân máu của bạn một chất thuốc nhuộm màu vàng và dùng máy chụp hình để chụp hình võng mạc. Nếu bạn bị bịnh này chất nhuộm màu vàng đó sẽ bị chảy ra khỏi mạch máu ở điểm vàng sau mắt.

Cách chữa trị cho bịnh thoái hóa võng mạc ướt (Wet ARMD) là gì?

Bác sĩ sẽ giải thích cho quiù vị những phương pháp chữa trị cho bịnh này. Có hai phương pháp chính:

1. Phương pháp la de (laser) (Photodynamic therapy with Veteporfin): trong phương pháp này, chất Veteporfin sẽ được chích vào gân máu ở trong tay. Sau khi đó bác sĩ sẽ dùng tia la de để làm chất thuốc này đóng lại những lỗ thủng ở mạch máu ở võng mạc của mắt giúp cho máu không còn chảy ra ở điểm vàng của mắt nữa. Phương pháp này chỉ giúp những người bệnh nhân bị dạng bịnh “predominantly classic” AMD. Phương pháp này giúp làm chậm đi tầm mờ của mắt; nhưng phương pháp này đôi khi phải cần sử dụng nhiều lần nếu mạch máu bị lủng chỗ khác.

2. Phương pháp dùng thuốc chích: Ðiểm vàng (macula) ở võng mạc của một người bình thường không có mạch máu nào mọc ở dưới nó hết. Ðiểm vàng của những người bị bịnh thoái hóa võng mạc ướt thường thường có những mạch máu mọc bất bình thường ở dưới võng mạc. Những mạch máu này rất dễ bể và làm chảy máu và theo ở dưới võng mạc làm cho bệnh nhân không thấy được nữa. Phương pháp chích thuốc dùng những thuốc để làm cho những mạch máu bất bình thường không thể mọc được nữa. Ðể cho những mạch máu bất bình thường mọc được, nó cần có chất kích thích tố gọi là vascular endothelial growth factors. Những thuốc này chống lại kích thích tố đó. Những thuốc này được gọi là anti-vascular endothelial growth factor (anti-VEGF). Những thuốc này có thể chích ngay vào trong mắt mỗi 6 tuần trong vòng 2 năm. Nghiên cứu cho biết rằng, những thuốc này có thể giữ được tầm nhìn của bịnh nhân lâu dài hơn. Có rất nhiều loại thuốc này như là Macugen, Lucentis, Avastin (thuốc này cũng được dùng cho những người bị ung thu ruột già).

3. Tác dụng khác và những phản ứng phụ khác nhau. Phản ứng phụ của thuốc có thể là cay mắt, đau mắt, đỏ mắt, chóa nắng, mắt bị mờ đi, cao máu và dẫn đến cườm khô. Một thiểu số bệnh nhân cũng có thể bị nhiễm trùng mắt (mắt sẽ bị đau, đỏ và bị mờ rất nhanh). Một số bệnh nhân cũng có thể bị dị ứng với những thuốc này (ngứa, đỏ...). Do đó bác sĩ sẽ cho bệnh nhân biết với trường hợp của mỗi bệnh nhân, phương pháp nào và thuốc nào sẽ tốt nhất cho bệnh nhân. Người bệnh nên cho bác sĩ biết tất cả những bịnh khác mà họ có như là bịnh nhồi máu cơ tim (MI), tiểu đường (diabetes), cao máu (hypertension), tai biến mạch máu não (stroke). bệnh nhân cũng nên cho bác sĩ mắt biết tất cả các thuốc mà họ đang dùng và luôn luôn hỏi bác sĩ nếu không hiểu. Những loại thuốc này là những loại thuốc mới ra ngoài thị trường để chữa bệnh này, cho nên không có những nghiên cứu lâu dài để cho ta biết về những phản ứng phụ lâu dài trong lúc này trích theo thư y khoa của OS/EyeTech/Pfizer


Bác Sĩ Tạ Christopher, MD
Vài Nét Về Tác Giả:

Bác sĩ Tạ Christopher tốt nghiệp y khoa tại University of Minnesota; tốt nghiệp chuyên khoa giải phẩu mắt tại Stanford; tu nghiệp về Cornea tại University of Texas, Dallas. Bác sĩ Christopher hiện là Assistant Professor, Director of Residency Program, Cornea and External Diseases, Department of Ophtahalmology, Stanford University School of Medicine.

Đọc tiếp...>>


Cập nhật ( 05/05/2008 )
 
< Trước   Tiếp >
header
Bài Mới Nhất
header
Bài Đọc Nhiều Nhất
header Copyright © 2008 Song Manh Inc. All rights reserved.
header