header
header  
header Trang Chính
 
Thương Tích Cá Nhân In E-mail
Người viết: Luật sư Trần Ðình Bá   

Theo các thống kê tại Hoa Kỳ, mỗi năm có đến hàng triệu tai nạn gây thương tích xảy ra trên toàn quốc. Phần lớn các tai nạn này xảy ra do tai nạn lưu thông hay trượt té. Phần còn lại do các sản phẩm, khu vực không an toàn, hoặc do sự chểnh mảng hay bất tài của bác sĩ, nha sĩ, v.v..., gây ra. Hầu hết trong các trường hợp, những yếu tố căn bản cho đơn kiện thương tích cá nhân thường dựa trên sự cố ý hay vô tình gây thương tích của bị đơn, hoặc vì bị đơn không thi hành đầy đủ bổn phận của mình, hoặc bị đơn không làm các công việc đúng lý nên làm. Và nếu thắng kiện, nạn nhân có thể được bồi thường không những cho các chi phí thuốc men, nhà thương, bác sĩ, mà còn được cho những thời gian nghỉ việc, tiền học và chi phí huấn luyện làm công việc mới nếu không còn có thể tiếp tục công việc cũ với tình trạng sức khỏe, đau đớn thể xác, ảnh hưởng tinh thần, v.v....

CÁC YẾU TỐ NGUYÊN ÐƠN PHẢI CHỨNG MINH

Trong lãnh vực thương tích cá nhân, có 3 yếu tố căn bản mà nguyên đơn phải chứng minh. Thứ nhất, người gây ra tai nạn phải có bổn phận nào đó đối với nạn nhân. Thí dụ, bất cứ ai khi lái xe đều phải tuân giữ một số quy luật, bổn phận tối thiểu như không chạy quá tốc độ quy định, tôn trọng đèn lưu thông, bảo trì xe trong tình trạng an toàn, v.v.... Một thí dụ khác là chủ nhân có bổn phận phải giữ cửa tiệm trong tình trạng an toàn để tránh món đồ rơi vào đầu khách hàng, hoặc quét dọn sạch sẽ sàn nhà để tránh trượt té.

Yếu tố thứ hai là cá nhân đó đã không giữ trọn bổn phận của mình. Trong thí dụ tai nạn xe cộ, nếu tài xế lái xe cẩu thả, không tôn trọng luật lưu thông, vượt đèn đỏ, không ngừng tại bảng stopÏ, thì người đó đã không tuân giữ bổn phận của mình đối với nạn nhân. Trong trường hợp cửa tiệm, việc không dọn dẹp, lau chùi nước đổ trên sàn để tránh trượt té chứng tỏ chủ nhân đã không làm tròn bổn phận. Yếu tố thứ ba là việc không tuân giữ bổn phận đã thực sự gây ra tai nạn và thương tích. Thí dụ giả sử một bậc thang của cầu thang building bị gẫy, và người chủ biết hoặc đáng nhẽ “phải” biết về vấn đề này. Chủ nhân có bổn phận phải sửa bậc thang gẫy đó trong thời hạn hợp ly,ù hoặc có những biện pháp phòng ngừa tai nạn như rào lại hay treo bảng khuyến cáo. Nếu bạn trượt té bị thương vì bậc thang chưa được sửa và bạn không được báo để đề phòng cảnh giác, người chủ phải chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, nếu bạn trượt té vì vụng về hoặc không do bậc thang gẫy gây ra, người chủ không có lỗi. Tóm tắt, một người phải chịu bồi thường thiệt hại nếu người đó có bổn phận, không giữ trọn bổn phận của mình, và việc không làm tròn bổn phận gây tai nạn thương tích cho nạn nhân.

THIỆT HẠI

Sau khi chứng minh người gây ra tai nạn có trách nhiệm trên phương diện pháp lý, nạn nhân phải chứng minh tai nạn có gây thương tích và thiệt hại cho mình. Nếu không có thương tích và thiệt hại, cho dù sự vi phạm có trầm trọng đến mức độ nào đi chăng nữa, nạn nhân cũng không có căn bản pháp lý để kiện.

Thí dụ một bệnh nhân đến nhà thuốc tây mua thuốc theo toa bác sĩ. Vì lầm lẫn và quá đông khách, ông dược sĩ đưa lộn chai thuốc. Khi về đến nhà, bệnh nhân khám phá thuốc lầm, không dùng thuốc đó nữa, và đến tiệm thuốc tây đổi chai thuốc đúng. Dĩ nhiên người dược sĩ đã chểnh mảng trong trường hợp này. Tuy nhiên, vì không uống thuốc và không bị thiệt hại gì cả nên bệnh nhân không không có căn bản pháp lý nạp đơn kiện. Một thí dụ điển hình khác là bạn khám phá một mảnh thủy tinh trong chai nước ngọt vừa mở. Trừ trường hợp bạn nuốt mảnh thủy tinh đó và bị thương, bạn khó có thể kiện đòi bồi thường. Dĩ nhiên, bạn được quyền đòi tiệm bán đổi cho chai khác.

Trong hai thí dụ kể trên, chúng ta thấy nếu một cá nhân hoặc công ty nào đó có bổn phận mà không làm tròn bổn phận, cá nhân hoặc công ty đó phải chịu trách nhiệm. Nhưng vì không có ai bị thương và thiệt hại, cho nên không ai có căn bản pháp lý kiện. Tuy nhiên, nếu có thiệt hại, sự thiệt hại phải tới một mức nào đó để “đáng” kiện. Thí dụ một bà nội trợ đi chợ cuối tuần, vô tình dẵm vào trái chuối và trượt té trong siêu thị. Giả sử qua lời các nhân chứng, bà ta có thể chứng minh trái chuối đã rớt trên sàn khá lâu và chủ tiệm có đủ thời giờ để khám phá ra và lau chùi dọn dẹp. Tuy nhiên, bà chỉ bị trầy đầu gối chút đỉnh, không thấy đau nhức và không cần phải đi bác sĩ hay nhà thương. Trong trường hợp này, chủ tiệm có bổn phận phải giữ cửa tiệm sạch sẽ, đã không làm tròn bổn phận này, và sự vi phạm này gây thương tích thiệt hại cho người đi chợ. Nhưng vì sự thiệt hại quá nhỏ, và lệ phí tòa còn nhiều hơn số tiền bồi thường, việc kiện tụng có lẽ không thực tế.

CÁC LOẠI HÀNH VI

Có 3 loại hành vi trong việc kiện tụng về thương tích cá nhân: chểnh mảng, cố tình và trách nhiệm tuyệt đối.

1. Chểnh mảng: Ðây là hành vi thông thường nhất và hầu hết là căn bản của các vụ kiện, ví dụ trượt té trên sàn ướt, vấp ngã vì cầu thang gẫy, gay ra tai nạn đụng xe vì vượt đèn đỏ, v.v....

2. Cố tình: Ðây là trường hợp người nào đó cố ý gây thương tích hay thiệt hại cho bạn, ví dụ ẩu đả, lường gạt, mạ lỵ, vu khống, v.v.... Sự khác biệt giữa chểnh mảng và cố tình là cá nhân đó chủ tâm gây thương tích hoặc thiệt hại cho nạn nhân.

3. Trách nhiệm tuyệt đối: Ðây là trường hợp liên quan đến những hành vi nguy hiểm bất thường như công ty chế tạo chất hóa học, sử dụng nguyên tử, thuốc nổ, các vật dụng nguy hiểm không lời đề phòng, cảnh giác, v.v.... Nếu có người bị thương hoặc thiệt hại trong trường hợp này, nạn nhân không cần phải chứng minh người kia đã làm điều gì sai hay không làm tròn bổn phận, vì họ phải chịu trách nhiệm tuyệt đối.

THỜI HẠN ÐI KIỆN

Mỗi tiểu bang đều ban hành luật quy định thời gian nguyên đơn phải đệ đơn kiện. Lý do là nội vụ rất khó xử nếu đơn kiện nộp sau khi tai nạn xảy ra quá lâu, vì trí nhớ nhân chứng bị lu mờ và dữ kiện bằng chứng bị thất lạc. Thời hạn đi kiện khác nhau theo từng tiểu bang. Một cách tổng quát, thời hạn này trong các vụ thương tích cá nhân là 2 năm. Tuy nhiên, cũng có một vài trường hợp ngoại lệ nhưng rất hiếm. Khi thời hạn qua đi, nguyên đơn sẽ không còn có thể kiện ai được nữa. Tóm tắt, trong lãnh vực thương tích cá nhân, nguyên đơn phải bị thiệt hại một cách tương đối, bị đơn chểnh mảng gây ra nội vụ, và nguyên đơn đã đệ đơn kiện trong thời hạn luật định.


Luật Sư Trần Ðình Bá
Vài Nét Về Tác Giả:

Luật sư Trần Ðình Bá hiện đang là Giám Ðốc điều hành Tổ Hợp Luật Sư Trần Ðình Bá và Ðoàn Văn Xuyên, gồm nhiều luật sư Việt và Mỹ chuyên nghiệp và kinh nghiệm, và đã phục vụ cộng đồng tại San Jose từ năm 1982.



 
< Trước   Tiếp >
header
Bài Mới Nhất
header
Bài Đọc Nhiều Nhất
header Copyright © 2008 Song Manh Inc. All rights reserved.
header